Jak dobrać system wentylacji do obiektu przemysłowego?

Aby prawidłowo dobrać system wentylacji do obiektu przemysłowego należy w pierwszej kolejności precyzyjnie obliczyć wymaganą krotność wymiany powietrza, dopasować typ instalacji do rodzaju generowanych zanieczyszczeń oraz zbilansować zyski ciepła z maszyn. Kluczem do sukcesu jest połączenie wentylacji ogólnej z odciągami miejscowymi, co pozwala na usunięcie toksyn bezpośrednio u źródła i obniżenie kosztów energii elektrycznej o nawet 35%. Bez rzetelnego projektu inżynieryjnego ryzykujesz nie tylko karami od PIP i Sanepidu, ale przede wszystkim spadkiem wydajności pracowników i awariami maszyn wskutek przegrzania.

Jakie parametry decydują o wydajności wentylacji przemysłowej?

Fundamentem doboru instalacji są trzy zmienne: kubatura hali, charakterystyka procesów technologicznych oraz liczba osób pracujących na jednej zmianie. Wydajność systemu oblicza się na podstawie normy PN-EN 16798, uwzględniając strumień powietrza przypadający na jednego pracownika.

W warunkach przemysłowych ważniejsza od liczby ludzi bywa jednak krotność wymian, czyli informacja, ile razy w ciągu godziny całe powietrze w hali musi zostać w pełni zastąpione świeżym:

• Magazyny i hale logistyczne: od 2 do 5 wymian na godzinę (niska emisja zanieczyszczeń).
• Hale montażowe i mechaniczne: od 5 do 10 wymian na godzinę (średnie zyski ciepła i zapylenie).
• Spawalnie, galwanizarnie i lakiernie: od 15 do nawet 40 wymian na godzinę (wysoka toksyczność i intensywne opary).

Wentylacja ogólna czy miejscowa – które rozwiązanie sprawdzi się w Twojej hali?

Nowoczesne zakłady najczęściej opierają się na układach hybrydowych. Wentylacja ogólna (nawiewno-wywiewna) odpowiada za utrzymanie właściwej temperatury, wilgotności i ogólnej czystości powietrza w całej bryle budynku. Działa ona na zasadzie rozcieńczania zanieczyszczeń, co sprawdza się w halach o niskiej i rozproszonej emisji szkodliwych substancji.

Z kolei odciągi miejscowe to rozwiązania dedykowane, montowane bezpośrednio przy stanowiskach pracy, takich jak stoły spawalnicze, stanowiska szlifierskie czy okapy nad piecami. Ich zadaniem jest przechwycenie zanieczyszczeń (pyłów, gazów, dymów), zanim trafią one do strefy oddychania pracowników i rozprzestrzenią się po całej hali. Zastosowanie odciągów miejscowych pozwala zmniejszyć wymagany strumień powietrza wentylacji ogólnej, co przekłada się na mniejsze gabaryty central wentylacyjnych i niższy pobór prądu przez wentylatory.

Jak połączyć wentylację z automatyką i systemami AKPiA?

Inteligentne sterowanie wentylacją przemysłową jest niemożliwe bez zaawansowanej Aparatury Kontrolno-Pomiarowej i Automatyki, która dostosowuje wydajność wentylatorów do realnego zanieczyszczenia powietrza w danym momencie. Nowoczesne systemy z zakresu AKPiA wykorzystują sieć rozproszonych czujników stężenia gazów (CO2, tlenek węgla), lotnych związków organicznych (VOC) oraz wilgotności i temperatury.

Gdy produkcja rusza na pełnych obrotach, czujniki wysyłają sygnał do sterownika PLC, który za pomocą falowników płynnie zwiększa obroty silników wentylacyjnych. W godzinach nocnych lub podczas przerw technologicznych system automatycznie przechodzi w tryb ekonomiczny (np. redukcja wydajności do 20%). Taka dynamiczna praca chroni komponenty mechaniczne przed przedwczesnym zużyciem i eliminuje problem „przepłacania” za energię elektryczną w momentach, gdy hala stoi pusta.

Jakie normy bezpieczeństwa musi spełniać wentylacja w strefach ATEX?

W środowiskach, w których powietrze miesza się z palnymi gazami, oparami cieczy lub pyłami (np. branża chemiczna, drzewna, spożywcza), wentylacja musi zostać zaprojektowana w wykonaniu przeciwwybuchowym, zgodnie z dyrektywą ATEX 2014/34/UE. W takich miejscach każdy element instalacji musi posiadać odpowiedni certyfikat Ex, który gwarantuje, że urządzenie nie stanie się źródłem zapłonu. Wszelkie istotne komponenty oraz audyty instalacji warto powierzyć specjalistom z firmy Ase Atex, którzy posiadają wieloletnie doświadczenie w projektowaniu systemów bezpieczeństwa dla przemysłu ciężkiego.

Podstawowe wymagania techniczne dla wentylacji ATEX obejmują stosowanie wentylatorów z antystatycznymi obudowami oraz wirnikami wykonanymi z materiałów nieiskrzących przy ewentualnym otarciu (np. specjalne stopów tworzyw sztucznych lub aluminium). Cała instalacja kanałowa musi być bezwzględnie uziemiona, aby zapobiec gromadzeniu się ładunków elektrostatycznych, a silniki elektryczne napędzające wentylatory muszą znajdować się poza głównym strumieniem przetłaczanego, zanieczyszczonego powietrza.

Jak często należy czyścić kanały wentylacyjne w zakładzie przemysłowym?

Zgodnie z przepisami i dobrą praktyką inżynierską, inspekcję czystości kanałów należy przeprowadzać minimum raz w roku. W zakładach o dużym zapyleniu (np. przetwórstwo pasz, stolarnie) czyszczenie mechaniczne i hydrodynamiczne wykonuje się co 6 miesięcy, aby zapobiec ryzyku pożaru i utracie wydajności ciągu.

Co zrobić, gdy wentylacja generuje zbyt duży hałas na stanowiskach pracy?

Rozwiązaniem jest montaż dedykowanych tłumików akustycznych (płytowych lub kulisowych) bezpośrednio za centralą wentylacyjną oraz redukcja prędkości przepływu powietrza w kanałach poniżej 5 m/s. Pomaga także zaizolowanie kanałów wełną mineralną o właściwościach dźwiękochłonnych.

Art. Partnera: Ase Atex

Źródło grafiki: Materiał Partnera