Magazyn powinien wspierać sposób pracy firmy, a nie tylko mieścić określoną liczbę regałów, palet czy stanowisk. Gdy układ magazynu nie uwzględnia realnych procesów, szybko pojawiają się zatory: przy przyjęciach, kompletacji, pakowaniu, wysyłce albo uzupełnianiu lokalizacji.
Projektowanie magazynu warto od początku połączyć z planowanym wdrożeniem systemu WMS. System nie tylko rejestruje operacje. Prowadzi pracowników przez proces, wskazuje lokalizacje, wyznacza zadania, pilnuje kolejności działań i pomaga kontrolować przepływ towarów. Aby działał skutecznie, potrzebuje właściwie zaprojektowanego środowiska pracy oraz jasno opisanej logiki procesów magazynowych.
Magazyn projektuje się pod proces, nie pod samą powierzchnię
Jednym z częstych błędów jest planowanie magazynu głównie przez pryzmat dostępnych metrów kwadratowych. Tymczasem kluczowe pytanie brzmi: jak towar będzie przepływał przez magazyn?
Trzeba uwzględnić drogę od przyjęcia dostawy, przez kontrolę, składowanie, kompletację, pakowanie, aż po wysyłkę. W firmach produkcyjnych dochodzi jeszcze zasilanie linii, wydania komponentów, zwroty niewykorzystanych materiałów i wymiana danych o zużyciu z systemem produkcyjnym, MES lub ERP. Gdy te etapy nie zostaną odpowiednio zaplanowane, program do magazynu nie usunie fizycznych ograniczeń. Może uporządkować proces, ale nie zastąpi za małej strefy pakowania, źle ustawionej kompletacji czy braku miejsca na bufor.
WMS powinien być częścią projektu od początku
System WMS powinien pojawić się w rozmowie o magazynie wcześniej niż na etapie uruchomienia. Sposób konfiguracji systemu zależy od tego, jak firma chce pracować.
Inaczej projektuje się magazyn dla e-commerce, gdzie liczy się szybka kompletacja wielu małych zamówień. Inaczej dla dystrybucji paletowej. Jeszcze inaczej dla produkcji, gdzie magazyn musi zasilać stanowiska w odpowiednie komponenty i obsługiwać przepływ materiałów pomiędzy magazynem, buforami produkcyjnymi oraz liniami lub gniazdami produkcyjnymi.
WMS może wspierać różne strategie kompletacji, zarządzać lokalizacjami, partiami, numerami seryjnymi, terminami ważności, uzupełnieniami i priorytetami zleceń. Aby wykorzystać te możliwości, trzeba wcześniej określić logikę pracy magazynu : strukturę stref, zasady odkładania, reguły kompletacji, kolejność realizacji zadań, sposób uzupełniania lokalizacji oraz obsługę buforów.
Wąskie gardła najczęściej powstają na styku procesów
Problem rzadko dotyczy tylko jednego miejsca. Opóźnienia w wysyłce mogą wynikać z niewydolnej kompletacji. Zatory przy kompletacji mogą być skutkiem złego rozłożenia towarów. Problemy przy przyjęciach często mają źródło w braku stref buforowych lub niejasnych zasadach odkładania produktów.
Projekt magazynu powinien obejmować cały proces, a nie pojedyncze strefy. Trzeba sprawdzić, gdzie towar czeka, gdzie pracownik traci czas, gdzie powstają kolejki i które operacje będą najbardziej obciążone przy większej liczbie zamówień. W praktyce oznacza to analizę nie tylko powierzchni składowania, ale także przepustowości doków, stref przyjęć, dróg transportowych, miejsc odkładczych, stanowisk pakowania, buforów wyjściowych i zasobów pracy.
Dane pomagają projektować magazyn rozsądniej
Projekt magazynu powinien opierać się na danych: liczbie przyjęć, wydań, zamówień, linii zamówień, rotacji towarów, gabarytach, sezonowości, liczbie indeksów, udziale zwrotów i planowanym wzroście sprzedaży. Warto analizować również liczbę dostaw, liczbę linii na wejściu i wyjściu, powtarzalność SKU w zamówieniach, sposób pakowania, sposób wysyłki, typy jednostek magazynowych, wymagane powierzchnie buforowe, czasy cykli transportowych, pracochłonność procesów oraz liczbę potrzebnych pracowników i urządzeń.
Bez tych informacji łatwo stworzyć układ, który wygląda poprawnie na planie, ale nie pasuje do rzeczywistej pracy. Gdy większość ruchu generuje niewielka część asortymentu, te produkty powinny znaleźć się bliżej stref kompletacji i pakowania. Przy pracy na partiach lub terminach ważności magazyn i WMS muszą obsługiwać odpowiednie reguły, np. FIFO lub FEFO.
Automatyzacja wymaga jasnej logiki
Automatyka magazynowa może zwiększyć wydajność, ale tylko wtedy, gdy jest częścią przemyślanego procesu. Przenośniki, sortery, regały automatyczne czy systemy pick-by-light muszą współpracować z WMS i mieć jasno określoną rolę. W bardziej zaawansowanych instalacjach konieczne jest też określenie podziału zadań między WMS, systemem sterowania automatyką, np. MFC lub WCS, oraz urządzeniami i sterownikami automatyki.
Automatyzacja dołożona do źle zaplanowanego układu może jedynie przyspieszyć powstawanie zatorów. Projekt magazynu, WMS i automatykę warto analizować razem. Dopiero wtedy można ocenić, czy inwestycja faktycznie skróci cykle transportowe, zmniejszy pracochłonność i zwiększy przepustowość, czy tylko przeniesie problem w inne miejsce procesu.
Magazyn musi być gotowy na rozwój
Projektowanie wyłącznie pod obecne wolumeny jest ryzykowne. Wraz ze wzrostem sprzedaży mogą pojawić się nowe kanały, więcej indeksów, większa liczba zwrotów, dodatkowe zmiany, potrzeba automatyzacji lub integracji z produkcją.
Warto od razu przewidzieć, które strefy mogą wymagać rozbudowy i które procesy będą najbardziej obciążone w przyszłości. Skalowalny magazyn to nie tylko większa powierzchnia. To także układ, który pozwala zwiększać przepustowość bez przebudowy całej operacji. Dlatego w projekcie trzeba uwzględnić nie tylko pojemność składowania, ale również możliwość zwiększenia liczby stanowisk pracy, doków, urządzeń transportu wewnętrznego, stref buforowych i punktów pakowania.
Najlepiej zapobiegać, zanim trzeba naprawiać
Projektowanie magazynu pod system WMS ogranicza ryzyko problemów, które później są kosztowne i trudne do usunięcia. Chodzi o zbyt długie trasy kompletacji, brak miejsca na pakowanie, niewydolne przyjęcia, źle zaplanowane bufory czy procesy zależne od ręcznych ustaleń.
Właściwie zaprojektowany magazyn działa według jasnej logiki. Towar ma określoną ścieżkę, pracownicy wiedzą, co mają zrobić, a system WMS wspiera ich w codziennej pracy. Taki magazyn obsługuje bieżące operacje i jest przygotowany na większą skalę, nowe procesy oraz rozwój firmy. Najlepszy efekt daje więc nie samo wdrożenie WMS, ale połączenie projektu magazynu, danych operacyjnych, technologii składowania, transportu wewnętrznego i konfiguracji systemu w jeden spójny model działania.
Źródło grafiki: Unsplash

Specjalistyczny format publikacji realizowany we współpracy z markami, inżynierami, dostawcami technologii oraz ekspertami operacyjnymi sektora przemysłowego. W ramach współpracy reklamowej prezentowane są między innymi innowacje procesowe oraz rozwiązania z zakresu automatyzacji i utrzymania ruchu, dostarczane przez liderów polskiego przemysłu. Redakcja weryfikuje przydatność materiałów pod kątem merytorycznym, natomiast za szczegółowe specyfikacje techniczne, certyfikację oraz opinie odpowiada Partner dostarczający treść.

